25/05/2016

In 9 stappen naar een (nieuw) business model

brainstorming using a canvas

Het is visueel, laagdrempelig, kosteloos en makkelijk te begrijpen. Het wordt zowel gebruikt door internationale organisaties als KMO’s en start-ups. U kan er een nieuwe business mee ontwerpen, nieuwe producten of diensten mee ontwikkelen of uw bestaande business model mee vernieuwen… Het Business Model Canvas, een simpele maar doeltreffende tool voor elke ondernemer.

Wat is een businessmodel?

Iedere organisatie heeft een businessmodel: Mobistar, Barco maar ook uw boekhoudkantoor, het ziekenhuis of zelfs de belastingdienst.

Een bedrijfsmodel of businessmodel beschrijft de manier waarop een organisatie waarde creëert, levert en behoudt (en ten gelde maakt).

Vandaag staan vele bestaande businessmodellen onder druk door de toenemende ICT mogelijkheden. De hotelbranche, reisorganisaties, de muziekbranche, de detailhandel, uitgevers, taxiondernemingen worden onderuit gehaald door disruptieve start-ups. Continu nadenken over uw businessmodel is dan ook een must geworden. De essentie is dat als u niet zelf uw businessmodel ter discussie stelt, de kans groot is dat iemand anders, direct of indirect dat voor u doet...

Stelt u vast dat uw waardepropositie niet onderscheidend genoeg meer is? Voelt u aan dat de markt verandering wil? Of wil u nieuwe verkoop- of distributiekanalenkanalen aanboren, partnerships onderzoeken, de bedrijfsvoering onder de loep nemen? In dat geval kan het Business Model Canvas een ideale opstap vormen. U kan er immers snel en visueel mee in kaart brengen welke onderdelen van het bedrijf essentieel zijn om succesvoller te worden, welke onderdelen verbeterd moeten worden en welke vernieuwingen of innovaties nodig zijn.

Het Business Model Canvas (BMC)

Deze methode is ontworpen door Alex Osterwalder, die er samen met Yves Pigneur een boek over schreef. Het Business Model Canvas is een visueel sterk instrument. 

Op een grote poster - het Canvas - zijn de 9 belangrijke elementen van elk businessmodel aangegeven (die kan u hier downloaden). Centraal in het business model staat de waardepropositie, datgene wat u aan uw klanten biedt. Aan de linkerkant vindt u ‘hoe’ u dit doet: welke partners, welke resources en welke activiteiten. Rechts zit de ‘wie’ kant. Aan wie verkoopt u, hoe levert u uw producten en hoe onderhoudt u de relatie met de klanten. Aan de onderkant vindt u de kosten en opbrengsten.

Business model canvas

Hoe werkt het canvas precies?

Het invullen van elk onderdeel,  kan  u het beste doen door u de juiste vragen te stellen en de antwoorden liefst op gele memoblaadjes te plaatsen.

1. Customer segments

De klantsegmenten is, samen met de waardepropositie, één van de essentiële elementen van een businessmodel. Hier moet u kiezen welke segmenten u wil bedienen. Wie zijn uw klanten? Zijn er verschillende soorten klanten te onderscheiden? Wat zijn de behoeften van deze klanten(groepen)? Wie zij de belangrijkste?

2. Customer relationships

Bekijk op welke manier u in contact staat met de verschillende klantensegmenten. Is dit alleen online, of heeft u intensieve face-2-face momenten? Welke manier is voor elk segment de juiste en meest rendabele ? vb: persoonlijke hulp, accountmanagement, self-service, geautomatiseerde diensten, communities, co-creatie,..

3. Channels

In dit vak in het model beschrijft u onder meer de marketing- en distributiestrategie. Hoe worden klanten(groepen) op de hoogte gehouden van uw aanbod? Op welke manier kunnen zij uw aanbod verkrijgen, in een winkel of online? Hoe krijgen ze de informatie over uw product? ? Op welke manier ervaren zij uw waarde propositie het beste?

4. Value proposition

Welke onderscheidende of toegevoegde waarde biedt uw product of dienst de klant (nieuwheid, kostenbesparend, performance, risicobeperkend, ez...)? Welke behoefte of probleem los je op? Wil de klant uw product ook echt hebben? Niet elk van de klantsegmenten reageert hetzelfde; daarom is de waardeperceptie voor elk klantsegment anders.

5. Key Partners

Welke strategische partners of externe adviseurs zorgen voor een meerwaarde die essentieel is voor uw bedrijfsvoering? De reden waarom ze zo strategisch zijn kan uiteraard verschillen; zijn ze nodig om risico's te beperken? Zijn ze nodig om aan kennis en expertise te komen? Zijn ze belangrijk voor het tot stand komen van uw dienst/product? Welke partners zijn cruciaal om nog succesvoller te zijn?

6. Key Activities

Welke activiteiten en productieprocessen zorgen ervoor dat de meerwaarde er aan het einde van de dag is? Maak duidelijk hoe u waarde toevoegt aan de kwaliteit van uw product, aan het onderhouden van klantrelaties en aan het werven van nieuwe klanten.

7. Key Resources

Welke hulpbronnen heeft u nodig om uw product of waardepropositie te bewerkstelligen? Om de klantenrelaties te onderhouden? Om nieuwe klanten te krijgen? Om het product bij de klant te krijgen of om betaald te krijgen? Hierbij kan u denken aan fysieke middelen (bedrijfsapparatuur zoals een computer of een camera), intellectuele middelen (een patent of een merk) en menselijke middelen (personeel).

8. Revenue Streams

Waar komen u inkomsten vandaan m.a.w. wat is uw verdienmodel (u en in de toekomst). Staat hetgeen u aan inkomsten krijgt in verhouding tot wat de klant er voor wil/verwacht te betalen? Hoe kan u aanvullende bronnen van inkomsten ontwikkelen? Denk aan andere mogelijke verdienmodellen (abonnement, instapmodel, koppelverkoop...)

9. Cost structure

De kostenstructuur geeft alle kosten die nodig zijn om het businessmodel te laten werken en uw kernactiviteiten te ontplooien. Welke kosten zijn vast (bedrijfspand, machines) en welke zijn variabel (inkoop producten). Bekijk welke bedrijfsmiddelen kostbaar zijn en waar er nog (schaal)voordeel te behalen valt, of waar er besparingen mogelijk zijn.


Als het canvas dan gevuld is, kan u bijvoorbeeld elementen weghalen en uzelf de vraag stellen:”Wat als…?”
Bijvoorbeeld, wat als die klant nu niet meer bestaat, of wat als die en die resources niet meer beschikbaar zijn. Andersom kan u misschien elementen gaan toevoegen die voorheen nog niet in uw businessmodel aanwezig waren. Bijvoorbeeld een extra verkoopkanaal, of een partner waar u nog nooit eerder aan gedacht hebt. Hier bent u dan bezig met de vernieuwing van uw  businessmodel. Met een beetje oefening zal u merken dat u in no time heel handig wordt.

Maar opgelet...

De techniek laat toe om erg gestructureerd na te denken over zijn business model. Op het internet vindt u bovendien heel wat uitleg en instructievideo’s waardoor u snel aan de slag kunt. Voor het ontwikkelen van eenvoudige inzichten, gekoppeld aan beleidsbeslissingen met een lage financiële impact die verder geen invloed hebben op de bedrijfsstrategie is er ook niet meer nodig.
Maar toch kan er u best niet onvoorbereid aan beginnen. Denk dus eerst goed na over:

  • Uw doel of het uiteindelijke resultaat: welke vraag wil u precies beantwoord zien? Welk probleem wil u ermee oplossen? Indien u een bestaande situatie analyseert, volstaat het model als dusdaning. Maar wil u een nieuwe dienst/product ontwerpen, dan zal u eerst de vereiste studies moeten uitvoeren.

  • De reikwijdte: welk  businessmodel wil u herbekijken? Dat van de hele organisatie, een afdeling, een team?
  • De opvolging: na het invullen van de canvas, komt onvermijdelijk het moment “Wat doen we hiermee”. Te vaak blijft het bij een theoretische oefening waar uiteindelijk niets mee gedaan wordt. Denk dus na over de vervolgstappen, wie daarvoor verantwoordelijk is en welke hulpmiddelen daarvoor vereist zijn.

Het is zeker nuttig om eerst het boek  Business Model Generation te lezen om na te gaan hoe u dit canvasmodel het best toepast want het maakt onderdeel uit van een nog bredere aanpak ‘de Business Model Generation’. Maak dan ruimschoots de tijd vrij voor een briefing, samen uw team. 

Weet ook dat men niet alle vragen kan  beantwoorden of problemen oplossen met dit canvasmodel.  Zo is er voor startup’s al een aangepast ‘Lean Canvas’ ontwikkeld omdat die qua onderwerpen beter past. Voor het bedenken van nieuwe producten, diensten en waardeproposities is het vervolgmodel ‘Value Proposition Canvas’ dan weer meer geschikt.

Beschikbare tools on line

Auteur/Organisatie: 
1819 - Katia Brouwers

(Toekomstig) ondernemer ?
Vragen ?

info@1819.brussels
bel 1819

Ma-Vr van 08:30 tot 13:00
en Di van 17:00 tot 19:30

Dienst gratis behalve kost van lokale oproep

infopoint 1819

Ma-Vr van 13:00 tot 17:00

Charleroisesteenweg 110, 1060 Brussel

Meer weten ?

Abonneer u op onze nieuwbrief

  • Tweewekelijks
  • Gratis
  • Meer dan 22000 abonnees

Follow us